Upadłość konsumencka a zobowiązania akcesoryjne

March 12, 2017

Celem ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest oddłużenie, a rola sądu sprowadzona jest do umorzenia zobowiązania upadłego bez ustalania spłaty wierzycieli albo z ustaleniem takiego planu spłaty. Istotna z punktu widzenia wierzyciela jest druga sytuacja, w której to możliwość zaspokojenia się wierzyciela w pierwotnej wysokości zobowiązania jest większa.

 

W polskim prawie generalnie obowiązuje zasada akcesoryjności – oznacza to, że niektóre prawa nie mogą występować samodzielnie. Przykładem takich praw jest np. hipoteka, która ani nie może istnieć bez wierzytelności, ani nie może być bez niej przeniesiona, ponadto wygaśnięcie wierzytelności skutkuje wygaśnięciem zabezpieczającej ją hipoteki. Od zasady akcesoryjności znajdujemy wyjątek w art. 491(15) ust.5 ustawy Prawo upadłościowe. Przepis ten stanowi, że mimo iż zostanie ustalony plan spłaty wierzycieli, to nie spowoduje to naruszenia praw wierzyciela wobec poręczyciela oraz współdłużnika wierzyciela, jak też i praw wynikających z hipoteki, zastawu, zastawu rejestrowego, zastawu skarbowego oraz hipoteki morskiej, jeśli były one ustanowione na mieniu osoby trzeciej.

 

Jakie więc warunki muszą zostać spełnione, aby wierzyciel mógł skorzystać z udogodnień zawartych w tej regulacji?

 

Po pierwsze, musi zostać ustanowione zabezpieczenie wierzytelności w postaci hipoteki, zastawu, zastawu rejestrowego, zastawu skarbowego lub hipoteki morskiej. Po drugie, zabezpieczenie to musi być ustanowione na mieniu osoby trzeciej.

 

Po spełnieniu obu tych warunków łącznie wierzyciel, nie mogąc uzyskać zaspokojenia z majątku dłużnika odpowiedzialnego osobiście (który jest niewypłacalny), będzie mógł dochodzić swoich praw od dłużnika rzeczowego, który na swoim majątku ustanowił zabezpieczenie cudzego zobowiązania. Oznacza to więc zerwanie z przedstawioną powyżej zasadą akcesoryjności – mimo że zobowiązanie dłużnika osobistego (upadłego) zostanie umorzone, to zabezpieczające je prawo nie wygasa, istnieje więc dalej bez zabezpieczanej wierzytelności. Stwarza to niezwykle komfortową sytuację dla wierzyciela, którego interes, w perspektywie możliwości zaspokojenia mimo ogłoszenia upadłości konsumenckiej, nie doznaje uszczerbku.

 

Przykład: X (dłużnik osobisty) ustanawia hipotekę na nieruchomości Y (dłużnik rzeczowy), która zabezpiecza wierzytelność Z (wierzyciel). X ogłasza upadłość konsumencką. Z (wierzyciel) nie ma możliwości zaspokojenia roszczenia u X (dłużnik upadły), ale będzie mógł dochodzić swoich praw od Y (dłużnik rzeczowy).

 

Wspomniany przepis niesie ze sobą kolejny wyjątek od reguły w odniesieniu do instytucji poręczenia. Zgodnie z art.876 §1 k.c. zobowiązanie poręczyciela cechuje się akcesoryjnością wobec długu głównego, gdzie przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Jednakże w przypadku upadłości konsumenckiej poręczenie, mimo swej akcesoryjności wobec długu zaciągniętego przez dłużnika, nie wygasa. Poręczyciel jest więc zobligowany do spełnienia zobowiązania, a w myśl art. 518 § 1 pkt.1 k.c. nabędzie on spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty. Należy zauważyć, że poręczycielowi nie przysługują roszczenia regresowe do dłużnika upadłego, ponadto jakakolwiek forma odzyskania wpłaconych kwot od upadłego zostaje uniemożliwiona w przypadku braku ustalenia planu spłaty wierzycieli.

 

Przykład: Y (poręczyciel) poręczył Z (wierzyciel), że wykona zobowiązanie na wypadek, gdy nie zrobi tego X (dłużnik). X ogłasza upadłość konsumencką. W tym przypadku Z (wierzyciel) może domagać się spełnienia świadczenia od Y (poręczyciela), który jest zobowiązany do zapłaty świadczenia w pierwotnym kształcie.

Please reload

Wyróżnione posty

Kancelaria zadbała o Walny Zjazd PZN

July 3, 2017

1/2
Please reload

Ostatnie posty

March 12, 2017

March 12, 2017

Please reload

Archiwum
Please reload

Wyszukaj wg tagów
Please reload

KONTAKT​

 

Kancelaria Radców Prawnych

Kozłowski, Pisarkiewicz-Firek Sp.j.


ul. Grodzka 60, 31–044 Kraków

tel. +48 (12) 421 93 47 
fax +48 (12) 398 37 88 

 

kancelaria@kancelaria.pl

© 2019 Kancelaria Radców Prawnych Kozłowski, Pisarkiewicz-Firek, Sp.j.